Hizmet İçi Eğitim

   *  Hizmet içi eğitim, bugün okullarımızın en önemli sorunudur.  Sık sık yinelenmeyen ve yenilenmeyen bilgi ve beceriler zaman içinde pasifleşmekte, unutulmakta, hatta yok olmaktadır. Hele bu günümüzde yaşanan korkunç hızdaki bilgi ve teknoloji üretimi, değişimi göz önüne alınırsa, öğretmenlerimizin hizmet içi eğitimi, öğretmenin kendi kendini yetiştirmesi ve geliştirmesinin ötesinde büyük bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.Öyle bir sorundur ki bir çok okulumuz bunun farkında bile değildir. Genelde hizmet içi eğitim denildiği zaman yöneticilerimiz ve öğretmenlerimiz, MEB Hizmet İçi Eğitim Daire Başkanlığı'nı düşünür ve onların öncülüğünde yapılacak seminer ve eğitim çalışmalarını bekler. Hatta "Bu benim görevim değil." şeklinde düşünür.

   * Oysa Hizmet İçi Eğitim, gerek TKY felsefesinde ve gerekse buna uygun MEB tarafından  2509 sayılı Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan "MLO Uygulamarını  Yaygınlaştırma  Yönergesi'nde ve okullara gönderilen MLO Modeli adlı kitapta, hizmet içi eğitimi n her kurumun kendi kendine yapması gerektiğine işaret edilmekte ve nasıl yapılacağı da formüle edilmektedir.

   * Hizmet içi eğitim, çalışanların iş başında eğitimini ve gelişimini ön görmektedir. Okullarımızda bir yandan öğretmenin hizmet içi eğitimi verilirken diğer taraftan öğretmen öğrendiği bu yeni bilgi ve becerilerini sınıfında, dersinde uygulama olanağı bulacaktır. Böylece aldığı eğitim hemen pratiğe dönüşecek, alınan eğitim tam zamanında yerini bulmuş olacaktır.

   * Hiç bir zaman hiç bir şey için geç kalınmış sayılmaz. Önemli olan bu eksiğin farkına varmak ve gidermek için karar almak. Gerisi aşama aşama gelecektir.

   * Ben burada deneyimlerime dayanarak Hizmet İçi Eğitim için bazı önerilerde bulunmak istiyorum. Bu tamamen MLO Modeli adlı kitabın rehberliğinde 1999 - 2003 yılları arasında çalıştığım okulumdaki uygulamalarımın bir sonucudur. 

1. Okul müdürlerinin MLO Modeli adlı kitabı çok iyi okumaları ve özellikle Hizmet İçi Eğitim Danışma Kurulu'nun kuruluşunu, görevlerini çok iyi irdelemeleri gerekir.

2. Mlo Modeli'nde verilen formül her okula uymayabilir. Her okul kendi olanakları ve  çevre koşulları doğrultusunda öğretim yılı başı öğretmenler kurulunda HİEDK'ini (Hizmet İçi Eğitim Danışma Kurulu) kurmalıdır. Okul müdürü kurulun doğal ve zorunlu başkanı olarak görev almalıdır.

3. HİEDK, okulların açılışını izleyen 1. veya 2. hafta toplanarak çalışma usul ve esaslarını belirlemeli, görev dağılımı yapmalı ve öğretmenlerin, personelin ve yöneticilerin hizmet içi eğitim eksiklerini tespit edici soruları kapsayan anketlerini oluşturmalı ve  uygulamalıdır.

4. Anket sonuçları, özel bir toplantıda değerlendirilmeli, öncelikler belirlenmeli ve öğretim yılı sonuna kadar yapacağı eğitim çalışmalarını bir takvime bağlamalıdır. Buna HİEDK'in yıllık çalışma planı da diyebiliriz.

5. HİEDK'in kullanacağı kaynaklar objektif olarak belirlenmeli, okul içi ve okul dışı kaynakların kullanımında cesaretle hareket edilmelidir.

6. HİEDK, esas olarak okul içi kaynaklara ağırlık vermeli, bu konuda görev alacak öğretmen ve yöneticilerimiz cesaretlendirmeli ve desteklemelidir. Yani bir seminer konusunu gruba ve öğretmenlere sunacak olan öğretmenimize her türlü olanak sağlanmalıdır.

7. Gerekirse HİEDK'in okulda yapacağı seminer çalışmaları için Kaymakamlıktan bir onay alınmalıdır. Çünkü ders saatleri dışında yapılacak olan bu iyi niyetli çalışma,  meslektaşlarımızca istismar edilebilir. Bir kötü örnek diğerlerini de etkiler, verilen emekler böyle olası durumlarda boşa gidebilir.

8. Seminer çalışmalarının sıkıcılıktan kurtarılması için değişik toplantı biçimleri düşünülebilir. Örneğin, yiyecekli sohbet toplantısı, uygulamalı seminer toplantısı, çay ikramlı, kuru pasta ikramlı, ..vb.

9. HİEDK, öğretim yılı sonunda, yaptığı çalışmaları değerlendirmeli, bir sonraki yılın HİEDK'ine önerilerde bulunmalıdır.

10. HİEDK, okul müdürünün başkanlığında yapacağı disiplinli ve verimli bir ekip çalışması, öğretmenlerimizin zümre içi ve zümre dışı çalışmalarına da bir örnek teşkil edecektir. Bu nedenle çalışmaların aksamasına asla izin verilmemeli, ancak bu işi asıl kovalayan okul müdürümüz kırıcı olmaktan çok yapıcı, toparlayıcı, bütünleştirici rolünü ön plana çıkartmalıdır. İnsan yönetmek çok zordur. Hele bu insanlar öğretmenler ise işiniz esasen zorun da zorudur. Bu bilinçle ve her şeyin ülkemizin geleceği, gelecek nesillerimiz çocuklarımız, öğrencilerimiz için olduğunu unutmamalıyız. Büyük Önder M.K.Atatürk'ün torunlarını, O'nun emanetine ve O'nun vizyonuna uygun olarak yetiştirmek asli görevimizdir. Bu bilinçle işe koşulmak gerekir.

11. Bir kaç tane hizmet içi eğitim konusunu, öğrenci merkezli eğitimde üzerinde fazla durmamız gereken eğitim-öğretim etkinliklerinin görsel-işitselliğe dayalı, beş duyuya hitabeder şeklinde hazırlanıp sunulması esasına göre ve yine buna dayalı olarak okullarımızın ve öğretmenlerimizin önceliklerini öngörerek vermek istiyorum:

     a) Tepegöz kullanma

     b)  Tepegöz saydamı hazırlama

     c)  Bilgisayar kullanma (word - exel - CD - VCD)

     d)  Sunu hazırlama (Power Point kullanma ve uygulama)

     e)  İnternette bilgiye ulaşma

     f)  Drama

     g)  İşbirlikli Küme (Kubaşık Eğitim)

     h)  Yazı tahtası kullanma

      ı)   Ödev ne olmalıdır? Ne olmamalıdır?

      i)   Öğrenciye soru nasıl sorulmalıdır? (Yani analitik düşünmeye ve yoruma yöneltici sorular..)

      j)   Öğretmen - Öğrenci - Veli iletişimi nasıl olmalıdır?

      k)  Aktif öğretim yöntemleri (Her birini bir öğretmen hazırlayarak, korkunç güzellikte bir çalışma oluşturulabilir.)

      l)  Bir ders saati nasıl işlenmelidir?

      m) ...........

   * Okullarımızda değişimi, yenileşmeyi ve gelişimi başlatmak okul müdürlerinin görevidir. Her değişim kendi karşıtıyla yolumuza çıkar. Bunlardan etkilenmemeli, istekli ve kararlı olmak, sonuca ulaşmanın en etkili silahıdır.

Kamil TÜRKOĞLU /Emekli Okul Müdürü