BİRLİKTE ÇALIŞALIM
BİRLİKTE ÖĞRENELİM
(KUBAŞIK ÖĞRENME)
KONU
BAŞLIKLARI
BAŞLICA ÖĞRENME BİÇİMLERİ
TANIMI
İLKELERİ
GELENEKSEL ÖĞRENME KÜMELERİ İLE FARKLARI
KUBAŞIK ÖĞRENME KÜMELERİ NASIL OLUŞTURULUR?
KÜME VE SINIF KİMLİĞİ OLUŞTURMA
SINIF YÖNETİMİ
İLETİŞİM BECERİLERİ
DÜŞÜNME BECERİLERİ
KÜME BAŞARISININ DEĞERLENDİRİLMESİ
BAŞLICA ÖĞRENME BİÇİMLERİ
ÖĞRENCİLER HANGİ ALANDA OLURSA
OLSUNLAR ÜÇ BİÇİMDE ÖĞRENİRLER:
1.
DİĞER ÖĞRENCİLERLE YARIŞMA YOLUYLA
2. DİĞER ÖĞRENCİLER OLMAKSIZIN BİREYSEL
ÖĞRENME YOLUYLA
3. KUBAŞIK OLARAK
OLUŞTURULMUŞ KÜMELER
YOLUYLA
BU ÜÇ ÖĞRENME BİÇİMİ, ÖĞRETİMDE ÜÇ TEMEL
STRATEJİYİ OLUŞTURUR:
YARIŞMACI ÖĞRETİM
BİREYSEL ÖĞRETİM
KUBAŞIK ÖĞRENME
YARIŞMACI
ÖĞRENME
|
|
Yarışmacı öğrenmede, dersin amaçlarının
öğrenciler için önemi anlaşılamaz. Öğrenciler ya kazanmayı,
ya da yitirmeyi kabullenirler. |
|
|
Yarışmacı öğrenme, “en uygunun yaşaması”
ilkesine dayalıdır. Diğer öğrenciler hasım olarak görülür. |
|
|
Bilgi, beceri ve yetenekler sürekli
karşılaştırılır. |
|
|
Değerlendirmeler bireysel olarak yapılır. |
|
|
Değerlendirme sonuçları, öğrencilerin
birbirlerini karşılaştırmaları amacıyla kullanılır. |
|
|
Öğretmen temel kaynaktır ve sık sık yarışmacı
etkinlikleri yönlendirir. |
BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRENME
Bireyselleştirilmiş öğrenmede, öğrenciler kendi
kendilerine çalışırlar.
Bu tip öğrenmede, öğrencinin rakibi yine
kendisidir.
Öğrencilerin diğer öğrencilerle birlikte olması
beklenmez.
Ders amaçlarının her birey açısından önemi
vurgulanır.
Öğrenci amaca ulaşmaya çalışır.
Değerlendirmeler bireyseldir ve diğer
öğrencilerle karşılaştırma yapılmaz.
Öğretmen yardım etmede, destek vermede ve
pekiştirmede temel kaynaktır.
KUBAŞIK ÖĞRENME
|
|
Kubaşık öğrenmede, amaç her öğrenci için
önemli olarak algılanır.
|
|
|
Farklı yetenekleri, gereksinimleri, öğrenme
biçimleri olan öğrencilere göre kümeler oluşturulur ve
öğrenciler bu kümelerde çalışırlar.
|
|
|
Kümeyle dersin amacına ulaşma beklentisi ve
çabası ortak özelliklerin başında gelir. |
|
|
Her öğrenciden, diğer öğrencilerle olumlu
etkileşimde bulunması beklenir.
|
|
|
Araç-gereçler, düşünceler paylaşılır.
|
|
|
Küme üyeleri konunun bir parçasından
sorumludur ve konusuyla ilgili olarak kümesine katkıda
bulunur. Diğer öğrenciler, destek, yardım ve pekiştirmede
temel kaynak olarak kabul edilir.
|
|
|
Değerlendirmelerde, küme üyelerinin küme
çalışmalarına katkıları esas alınır.
|
|
|
Kümeler, başarı düzeylerine göre
birbirleriyle karşılaştırılabilir. Bireysel olarak
öğrencilerin birbirleriyle karşılaştırılması yapılmaz.
|
|
|
Öğretmenin ortam düzenleyici ve gerektiğinde
yardımcı, destekleyici bir rolü bulunmaktadır.
|
KUBAŞIK ÖĞRENME NEDİR?
Kubaşık öğrenme
(işbirliğine dayalı öğrenme), öğrencilerin, sınıf ortamında
küçük karma kümeler oluşturarak, ortak bir amaç doğrultusunda,
akademik bir konuda birbirlerinin öğrenmelerine yardımcı
oldukları, genelde küme başarısının değişik yollarla
ödüllendirildiği bir öğrenme yaklaşımı olarak tanımlanabilir.
Kubaşık öğrenmenin,
özellikle ilk ve ortaöğretim düzeylerinde, öğrencilerin
akademik başarıları ile diğer duyuşsal, toplumsal (tutum,
benlik saygısı, arkadaşlık ilişkileri vb.) çıktıları
üzerindeki araştırmalarla belirlenen olumlu etkileri,
kubaşık öğrenmeye olan ilgiyi son yıllarda önemli ölçüde
artırmıştır.
GELENEKSEL
ÖĞRENME KÜMELERİYLE KUBAŞIK ÖĞRENME KÜMELERİ ARASINDAKİ FARKLAR
|
Kubaşık öğrenme amaçlar, öğrencilerin kendi
yeterlikleri dışında, bütün küme üyelerinin de
yeterlikleriyle ilgilenme-lerini zorunlu kılacak biçimde
yapılandırılmıştır. |
Geleneksel öğrenme kümelerinde, küme
amaçları, nadiren öğrencilerin birbirlerinin yeterlikleriyle
ilgilenme-lerini zorunlu kılacak biçimde yapılandırılır. |
|
Kubaşık öğrenme kümelerinde, açık bir
bireysel sorumluluk vardır. Bu sorumluluk. her öğrencinin
değerlendirileceği ve yeterli olduğu materyal ile ilgilidir.
Öğrenciler, birbirlerine ilerleme düzeyleriyle ilgili dönüt
verirler. |
Geleneksel öğrenme kümelerinde öğrenciler,
küme çalışmasında paylaşımı sağlamak için yeterince bireysel
sorumluluk duymazlar. Öğrenciler birbirlerinin
çalışmaların-dan ara sıra yararlanırlar. |
|
Kubaşık öğrenme kümelerinde yetenek ve
kişilik özellikleri açısından karma (heterojen) kümeler
oluşturulur. |
Geleneksel öğrenme kümeleri genelde benzeşik
(homojen) üyelerden oluşur.
|
|
Kubaşık öğrenme kümelerinde, üyeler
birbirlerinin öğrenme sorumluluğunu taşırlar.
|
Geleneksel kümelerde üyeler, nadiren
diğerlerinin öğrenmesi için sorumluluk duyarlar. |
|
Kubaşık öğrenme kümelerinde, her üyenin en
üst düzeyde öğrenebilmesi ve üyeler arasında iyi çalışma
ilişkilerinin yapılandırılması amaçlanır.
|
Geleneksel öğrenme kümelerinde öğrenciler,
büyük çoğunlukla tek başlarına çalışırlar. |
|
Kubaşık öğrenme kümelerinde, birlikte
çalışmada gereksinim duyulan toplumsal beceriler (liderlik,
iletişim yeteneği, birbirine karşı dürüstlük gibi) doğrudan
öğretilir. |
Geleneksel öğrenme kümelerinde, bireyler
arası ilişkiler ve küçük küme becerileri, genellikle yanlış
biçimlen-dirilir. |
|
Kubaşık öğrenme kümeleri kullanıldığı zaman,
öğretmen; kümeleri gözler, küme çalışmalarının daha iyi
nasıl yönlendirilebileceği konusunda her kümeye dönüt verir.
|
Geleneksel öğrenme kümelerinde, öğretmen
kümelere nadiren karışır ve gözlemlerde bulunur. |
|
Kubaşık öğrenmede, öğretmen, kümelerin daha
etkili çalışmaları için, çalışma süreçleri boyunca gerekli
işlemleri yapılandırılır |
Geleneksel kümeyle öğrenme durumlarında, buna
hiç dikkat edilmez. |
KUBAŞIK ÖĞRENME İLKELERİ
KÜME AMAÇLARI: Kubaşık öğrenmenin etkili olabilmesi için,
öğrenciler bir "küme amacı doğrultusunda çalışmalıdırlar.
Kubaşık kümeler tanınmak, derece almak, ödül kazanmak ya da küme
süreçleriyle ilgili diğer kazanımları elde etmek için ortak çaba
göstermelidir.
BİREYSEL SORUMLULUK: Küme başarısı, tüm küme üyelerinin bireysel
öğrenmesine bağlı olmalıdır. Küme başarısı, küme üyelerinin
sınav sonuçlarının toplamına (örneğin, bir ünite sınavından tüm
küme üyelerinin aldıkları puanların toplamına) ya da bir küme
üyesinin, kümece hazırlanan bir projede sorumlu olduğu bölümle
ilgili katkılarına dayandırılmalıdır
OLUMLU BAĞIMLILIK:
Öğrenciler bir görevi tamamlamak için kendi
çabalarıyla diğerlerinin çabalarını birleştirip eşgüdüm içinde
çalışmalıdırlar. Olumlu bağımlılık öğrencinin, küme üyelerinin
başarısının kendisine, kendi başarısının küme üyelerine
yarayacağını, kendisi başarılı olamazsa kümesinin başarılı
olamayacağını algılamasıdır. Diğer bir deyişle, kubaşık
öğrenmenin özünü "ya birlikte yüzeriz, ya da birlikte batarız"
anlayışı oluşturmalıdır.
YÜZYÜZE DESTEKLEYİCİ ETKİLEŞİM: Olumlu bağımlılık, yüz yüze destekleyici
etkileşimle sonuç verir. Destekleyici etkileşim, küme üyelerinin
başarı için birbirlerinin çabalarını kolaylaştırmaları,
birbirlerini güdülemeleri ve küme amaçlarına ulaşmak için
birbirlerini başarılı kılmalarıyla mümkün olabilir. Yüz yüze
destekleyici etkileşim, küme üyelerinin, birbirlerinin verimli
olmasını sağlama, birbirlerine yardım etme, gereksinim duyulan
bilgileri ya da araç-gereçleri değiş-tokuş etme,
görevlendirildikleri konulardaki yeterlikleri ve sorumlulukları
geliştirmek için birbirlerine dönüt verme, birbirlerinden
karşılıklı yararlanma için güdüleme, kaygı düzeyinin
azaltılması gibi değişkenler açısından öğrenciler tarafından
biçimlendirilmelidir.
TOPLUMSAL BECERİLER (KİŞİLER ARASI VE KÜÇÜK KÜME
BECERİLERİ): Küme üyeleri birbirlerini tanımalı ve güvenmeli,
doğru ve açık iletişim kurmalı, birbirlerini kabul etmeli ve
destek olmalı, yapısal çatışmaları çözmelidirler. Bir kümeye
toplumsal becerileri kazanamayan öğrencileri yerleştirmek ve
onlara işbirliği içinde çalışmalarını söylemek, işbirliğinin
gerçekleşmesini garanti etmez. Kişiler arası ve küçük küme
becerileri, büyük ölçüde ancak gereksinim duyulduğu zaman
öğrenilebilir. Bu nedenle, yüksek nitelikli işbirliğini
sağlayacak toplumsal beceriler öğrencilere öğretilmeli ve
öğrenciler bu becerileri kullanmaları için güdülenmelidir. Bu
nedenle, kubaşık öğrenme çalışmalarına başlamadan önce,
toplumsal becerilerin öğretimini de içeren kubaşık öğrenmeye
hazırlık çalışmaları büyük önem taşımaktadır.
KÜME İŞLEYİŞİNİN DEĞERLEN-DİRİLMESİ: Bu ilke, küme üyelerinin etkili çalışma
ilişkilerini oluşturarak amaçlarına daha iyi nasıl
ulaşabileceklerini tartıştıkları zaman ortaya çıkmaktadır. Diğer
bir deyişle, küme süreci, küme içinde yapılacak çalışmaların
planlanıp yürütülmesi ve değerlendirilmesi aşamalarında,
öğrencilerin kümenin daha nasıl başarılı olabileceğine ilişkin
etkili iletişim kurmalarıyla mümkün olabilmektedir.
KÜME BÜYÜKLÜĞÜ: Dört kişilik öğrenme kümelerinin işbirliğine
dayalı yaşantıların gerçekleştirilmesi açısından ideal bir sayı
olduğu belirtilmektedir. Kümelerin dörder kişilik olmasının
yararları şu şekilde dile getirilmektedir: "İkişerli çalışma
olanakları sağlar, daha sonra ikili çalışmalar, kümedeki diğer
çiftin çalışmalarıyla karşılaştırabilir. Üç kişilik kümelerde
ise, bir kişi küme dışı kalabilir. Üç kişilik bir kümede, eğer
iki öğrenci birbirleriyle çok iyi anlaşıyorsa, bir öğrenci
doğrudan küme dışında kalacaktır. Kuşkusuz, küme büyüklüğü konu
alanı ile kullanılan araç-gereç ve kaynaklara göre değişebilir.
Örneğin, bilgisayarda çalışılırken daha çok ikili kümeler tercih
edilmektedir. Ancak, küme büyüklüğünün altı kişiden fazla
olmaması önerilmektedir.
KARMA KÜME: Kümeler başarı, yetenek ve diğer değişkenler
(cinsiyet, etnik köken, yaş, tutum, kişilik özellikleri gibi)
açısından farklı özelliklere sahip öğrencilerden
oluşturulmalıdır. Örneğin; aynı başarı düzeyinde olan
öğrenciler, aynı kümede yer almamalıdır.
BAŞARI İÇİN EŞİT FIRSAT: Hangi yeterlik düzeyinde olursa olsun,
öğrencilerin kendi kümelerine katkıları değerlendirilmelidir.
Üst, orta ya da alt başarı düzeyine sahip öğrenciler, en iyi
oldukları konularda kendilerini gerçekleştirebilmelidir. Küme
yarışması durumunda, öğrencilerin kendileriyle aynı düzeyde
öğrencilerle karşılaşmasına dikkat edilmelidir.
KUBAŞIK ÖĞRENME KÜMELERİ NASIL OLUŞTURULUR?
Başlıca 3 tür kubaşık öğrenme kümesi vardır:
|
|
Karma Kümeler |
|
|
Rastlantısal Kümeler |
|
|
İlgi Kümeleri |
Dörder
kişilik küme oluşturmanın gerekçeleri:
|
|
İkili çalışmalara uygundur. |
|
|
Bir kişinin grup dışında kalmasını engeller. |
|
|
Daha çok öğrenme grubu içerir. |
Sınıftaki öğrenci sayısı dörde tam olarak
bölünmediğinde;
Bir öğrenci artmışsa, bir tane beşli
küme,
İki öğrenci artmışsa, 2 tane üçlü küme,
Üç öğrenci artmışsa, bir tane üçlü küme
oluşturulur.
Kız ve erkek sayısı eşit değilse;
Önce iki erkek ve iki kızdan oluşan kümeler
oluşturulur. Geriye kalan öğrencilerle yalnızca kız ya da erkek
kümeleri oluşturulur.
Küme Oluşturma Yöntemleri
Karma Kümeler
|
|
Öğretmen tarafından oluşturulan kümeler |
|
|
Konuya özgü kümeler |
Rastlantısal Kümeler
|
|
Yapboz oluştur |
|
|
İç ve dış çemberler |
|
|
Renkli nesneler |
|
|
Yaka kartı |
İlgi Kümeleri
Ayrılma Etkinlikleri
|
|
Küme resmi |
|
|
Küme sloganı |
|
|
Küme arkadaşlarını tanıtma |
|
|
Ayrılma mesajları yazma |
|
|
Küme anı defteri |
KÜME VE SINIF KİMLİĞİ OLUŞTURMA ETKİNLİKLERİ
“Hepimiz
birimiz, birimiz
hepimiz için!”
|
|
Küme Görüşmesi |
|
|
Tanışma Topu |
|
|
Beyin Fırtınasıyla Kümeye Ad Verme |
|
|
Ayna-Ayna |
|
|
Ters Ayna |
|
|
Küme Sloganı |
|
|
| |