EĞİTİM

            Eğitim, insanlarda var olan bazı davranışları belli amaçlar doğrultusunda değiştiren ve yine bu amaçlar Doğrultusunda bireylere yeni bazı davranışlar kazandırılmasını sağlayan bir sistemdir.Bu sistemde genel olarak girdiler, süreç, çıktılar ve kontrol olmak üzere dört öge vardır.Bu sistem ve ögeler  genel olarak aşağıdaki gibi ifade edilir.            

              Bu sistemde,sisteme sokulan,ona etki eden somut ve soyut varlıkların hepsi girdileri oluşturur.Kazandırılması veya değiştirilmesi planlanan davranışlar bu sistemin girdilerinin başında gelir.Bundan başka,öğrencilerin ön şart davranışları, toplumun örf ve adetleri, para,öğretim metotları ve eğitimle ilgili bütün bilgilerimiz,araç ve gereçler, eğitime katılan bireylerin nitelikleri, eğitimi gerçekleştirmek üzere hizmet veren öğretmen ve yöneticilerin nitelikleri,toplumun insan gücü ihtiyacı,bu konuda yapılan planlar,Anayasa ve eğitimle ilgili yasalar,eğitimle ilgili  tüzük, yönetmelik, genelgeler ve eğitimi etkileyen diğer etkenler eğitim sisteminin girdileridir.

             Süreç sonunda ortaya çıkan yeni ve değişikliğe uğramış davranışlar da bu sistemin çıktılarıdır.

            DEĞERLENDİRME

            Değerlendirme;gözlem sonuçlarının bir ölçütle veya ölçütler takımıyla kıyaslanıp bir karara varılması işidir.

            Eğitimde de,öğrenciler,eğitim programı ve öğretimin kalitesi gibi pek çok konu hakkında karar veririz.Bu kararlar değerlendirme sonunda elde edilir.

           Değerlendirme sonunda varılan kararın isabetlilik derecesi ölçme sonuçlarının geçerlik ve güvenilirliğine bağlıdır.

          DEĞERLENDİRMENİN AMAÇLARI:

1-Öğretim programının değerlendirilmesi,

2-Öğretim etkinliğinin değerlendirilmesi,

3-Öğrenme eksiklerinin saptanması,

4-Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerinin anlaşılması,

5-Öğrenci başarısının değerlendirilmesi.

         Değerlendirmenin en temel amacı sistemin onarılmasının sağlanmasıdır.

         ÖĞRETİM PROGRAMININ DEĞERLENDİRİLMESİ:

         Öğretim programı,hedeflerin,davranışların,öğrenme-öğretme etkinliklerinin,esaslarının ve örneklerinin,ölçme ve öğren-melerin ölçülmesiyle ilgili esasların örneklerin bulunduğu bir yazılı belgedir;çoğu zaman bir kitaptır. Öğretim programındaki hedeflerin ve davranışların –özellikle davranışların- ulaşılabilir olup olmadığı ve birbirleriyle tutarlılıkları, nasıl bir örüntü içinde oldukları önemlidir; bu nedenle değerlendirmeye tabi tutulması gerekir.Çünkü, davranışlar ulaşılabilir değilse,hangi öğretim etkinlikleri düzenlenirse düzenlensin,öğrencilerin o davranışları kazanmaları mümkün olmaz,boşuna uğraşılmış olunur.

       ÖĞRETİMİN DEĞERLENDİRİLMESİ:

        Öğrencilerin programdaki davranışları kazanmaları için genel bir ad olarak öğretim denilen öğrenme-öğretme etkinliklerinde bulunulur.Bu etkinlikler öğretmen tarafından planlanır ve uygulanır.Belli bir davranış grubunun kazandırılmasını amaçlayan etkinlikler yeterli olmazsa,ilgili davranışlar kalıcı biçimde kazanılamaz.Davranışların sağlam olduğu varsayımı altında,öğretimin değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin öğretmen tarafından yapılması gerekir.

        Öğretimin değerlendirilmesi amacıyla yapılacak sınavlarda öğrenci değerlendirilmez,bu sınavların sonuçları öğrenciye not verme amacıyla asla kullanılmaz.

        Değerlendirme çalışmaları sonunda elde edilen bilgilere göre öğretmen kendi öğretimini iyileştirme konusunda

tedbirler alır,öğretiminde değişiklikler yapar.

 ÖĞRENME EKSİKLERİNİN SAPTANMASI AMACIYLA YAPILAN DEĞERLENDİRME:

         Değerlendirmenin öğrenme eksiklerinin saptanması amacıyla yapılması çok önemlidir.Bu önemlilik, matematik için diğer derslerden daha fazladır.Çünkü ön şart oluş zincirinde,bir davranış kazanılmamışsa bunu izleyen davranışların kazanılması ya zorlaşmakta veya olanaksızlaşmaktadır.Bu bakımdan öğretimin belli noktalarında öğrenme eksiklerini saptama amacıyla değerlendirmeler yapılmalı ve bunun sonuçlarına göre tamamlayıcı öğrenme-öğretme etkinlikleri düzenlenmelidir.Öğrenme eksiklerinin saptanması amacıyla yapılacak değerlendirmede de tüm davranışların yoklanması gerekir.

         ÖĞRENCİ BAŞARISININ SAPTANMASI AMACIYLA YAPILAN DEĞERLENDİRME:

        Öğrenci başarısının saptanması amacıyla yapılan değerlendirme sonunda öğrenciye not verilir.Yani bu değerlendirme, öğrenciye not verme amacıyla yapılan değerlendirmedir.

        Bu değerlendirmede de öğrenme-öğretme konusu olan davranışlar yoklanır.Ancak bu değerlendirmede bütün davranışlar değil, bunları temsil edecek daha az sayıda davranış yoklanır;bu az sayıdaki davranışın yeterli kısmını kazanan öğrenci başarılı sayılır,aksi durumda başarısız kabul edilir.

        Bu değerlendirme için,yoklanacak davranışların saptanması diğer değerlendirme türlerine göre daha zordur ve başka işlemleri de gerektirir.

           İLKÖĞRETİMDE DEĞERLENDİRMENİN BAŞLICA AMACI:

         Ülkemizde 8 yıllık kesintisiz eğitim zorunludur.Bu nedenle 7-14 yaşları arasındaki çocuklarımız bu eğitimden geçmek zorundadırlar. Bunun anlamı,bu yaş çocukları,14 yaşın sonuna kadar ilköğretimde kalmak ve bu süre içinde olabildiği kadar yararlı olmaktır.

        Okulun öğrenciye yararlı olması,iyi bir program ve etkili bir öğretimle sağlanabileceğinden,değerlendirmenin amaçları içinde,öğrenci başarısının değerlendirilmesi ikinci plana düşer;ön sıraya öğrenme eksikliklerinin saptanması ve yöneltme geçer.Bunlardan sonraki sırayı da öğretimin değerlendirilmesi alır.Yani ilköğretimde değerlendirmenin birinci sıradaki amacı,öğrenme eksiklerini saptama ve etkili bir öğretimin sağlanması için öğretimi değerlendirme olmalıdır.

         ÖLÇME:

        Ölçme,değerlendirmenin bir öğesidir ve değerlendirme için gerekli olan gözlem sonuçlarının elde edilmesi işidir.

         EĞİTİMDEKİ ÖLÇMELERDE KULLANILAN ARAÇLAR:

1-Yazılı yoklamalar,

2-Kısa cevaplı sorular,

3-Çoktan seçmeli sorular,

4-Sözlü yoklamalar,

5-Ödevler ve projeler

       Bu araçların hepsi sorulardan oluşur.Soru, öğrencilerin öğretim konusu yapılan davranışlara sahip olup olmadığını  gözlemek için öğrenciye verilen uyarıcıdır.

       Soru,bir uyarıcı veya etki,cevap da bir tepki olduğuna göre;sorunun,bir uyarıcıda bulunması gereken koşulları sağlaması gerekir.

   YAZILI YOKLAMALAR:

       Yazılı yoklamalarda öğrenciler,cevabı kendileri yazdığı için;yazı güzelliği,yazının kâğıt üzerine yerleştirilmesi gibi başka özellikler ölçmeye karışır.Ölçülecek özelliklere başka özellikler karıştığı için sınavın geçerliliği düşer.

       Yazılı yoklamalarda,öğrenciler,soruyu farklı yorumlamalar nedeniyle istedikleri tarafa çekebilirler.Bu durum sınavın güvenilirliğini düşürür.

       Yazılı yoklamalarda puanlayıcı da öğrencinin yazdığı cevabı farklı şekilde anlayabilir veya yorumlayabilir.Bu nedenle farklı puanlayıcılar aynı cevap kâğıdına farklı puanlar verebilir.Bu nedenle yazılı yoklamaların güvenilirliği düşüktür. Ancak kompozisyon becerilerinin yoklanmasında yazılı yoklamaya başvurulması bir zorunluluktur.

        KISA CEVAPLI SORULAR:

       Cevaplar kısa olduğundan,belli bir sürede daha çok soru sorabileceğinden bu tip sorulardan oluşan bir sınavın kapsam geçerliği de kompozisyon tipi sınavlara kıyasla daha yüksektir.Bu tip sorularda cevaplayıcının soruyu başka tarafa çekme ve istediğini yazma olanağı daha azdır;puanlayıcının da puanlamada geniş bir takdir hakkı kullanması mümkün değildir.Bu nedenle kısa cevaplı sorulardan oluşan sınavların güvenilirliği kompozisyon tipi sınavlara oranla daha yüksektir.

        ÇOKTAN SEÇMELİ TESTLER:

       Bu tip sınavlarda soru hazırlama diğerlerine kıyasla daha zor ve zaman alıcıdır.Ancak okunması çok  kolaydır.

       Soruların doğru cevapları soruyla birlikte verildiğinden ve öğrenci doğru cevabı verilenler arasından seçtiğinden puanlama tam objektif olarak yapılabilmektedir.

      Çoktan seçmeli testlerin en çok eleştiri alan kısmı,doğru cevabın şansla bulunması olasılığıdır.

      Çoktan seçmeli sınavların kapsam geçerliliği,diğer sınavlara oranla en yüksektir.

Kaynak: Modül-3 (Milli Eğitim Yayınları)

* * * Bu dosyayı bilgisayarınıza indirmek için TIKLAYINIZ.